Okno życia jest miejscem, w którym rodzice mogą dyskretnie i całkowicie legalnie pozostawić swoje nowo narodzone dzieci, gdy z jakiegoś ważnego powodu nie mogą sami się nimi zająć. Maluszki odnalezione w oknie życia otaczane są troskliwą opieką, a z czasem – gdy uregulowane zostaną kwestie prawne – trafiają do adopcji.
W całej Polsce jest kilkadziesiąt okien życia, rozmieszczonych w różnych rejonach kraju. Jesteś w ciąży? Pamiętaj: aborcja to nigdy nie jest właściwe rozwiązanie. Nie zabijaj – oddaj do okna życia! A jeśli już urodziłaś i wiesz, że nie dasz rady zająć się swoim niemowlakiem, nie porzucaj go byle gdzie. Zanieś malucha do najbliższego okna życia. Uratujesz w ten sposób jego życie!
Co to jest okno życia?
Oknami życia nazywamy rozmieszczone w wielu miejscowościach w Polsce punkty, w których matka może anonimowo pozostawić swoje dziecko. Jeśli z jakiegoś powodu nie jest w stanie samodzielnie zaopiekować się noworodkiem (lub nieco starszym dzieckiem), może przynieść malucha w miejsce, w którym z pewnością trafi w dobre ręce. Okno życia to ratunek dla maluszków, które – gdyby nie ta forma pomocy – czekałaby może śmierć w łonie matki lub porzucenie.
Jak wygląda okno życia?
Punkty nazywane oknami życia zlokalizowane są zwykle na parterze budynku, od strony ulicy – tak by osoba pozostawiająca dziecko mogła zrobić to łatwo i całkowicie anonimowo, bez kontaktu z nikim z obsługi. Nad oknem lub obok niego prawie zawsze widać wyraźny napis „Okno Życia” oraz logo (najczęściej Caritas, chyba że punkt prowadzony jest przez inną organizację). Na drzwiczkach znajduje się najczęściej krótka, obrazkowa lub tekstowa instrukcja.
Za otwieranymi drzwiczkami okna życia znajduje się niewielka wnęka, która jest ogrzewana i dobrze wentylowana. W środku mieści się dziecięce łóżeczko.
Jak działa okno życia?
Gdy rodzic włoży niemowlę do środka i zamknie drzwi od okna życia, uruchamia się cichy alarm. Osoby prowadzące punkt (najczęściej zakonnice) dowiadują się wtedy, że w oknie życia pojawił się maluszek i od razu idą, by go z niego odebrać. Jest pewność, że malucha nie weźmie żadna osoba postronna, gdyż po zamknięciu okna blokuje się ono od zewnątrz.
Co dzieje się z dzieckiem pozostawionym w oknie życia?
Dziecko znalezione w takim punkcie jest od razu przewijane i karmione, jeśli jest taka potrzeba. Opiekun okna życia dzwoni na pogotowie, by maluszek został zabrany do szpitala na rutynowe badania. Jeśli wszystko jest w porządku, dzieciątko trafia później prosto do zakładu opiekuńczego, gdzie będzie czekać na adopcję.
Po zgłoszeniu odnalezienia dziecka w oknie życia policja wszczyna rutynowe postępowanie, by sprawdzić, czy maluch nie figuruje w rejestrze osób zaginionych lub porwanych. Jeśli tak nie jest, a dziecko nie ma śladów świadczących o stosowaniu wobec niego przemocy, funkcjonariusze nie szukają jego matki. Robią to tylko i wyłącznie wtedy, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie przestępstwa lub obawa, że kobieta doznała poważnych obrażeń przy porodzie i potrzebuje pomocy (np. jeśli w okolicy okna życia znaleziono ślady krwi). Sam fakt pozostawienia dziecka w oknie życia nie jest przestępstwem i nie stanowi podstawy do poszukiwania rodziców malucha. Postrzega się go raczej jako akt odwagi – gdy w trudnej sytuacji matka nie porzuca dziecka, nie zabija go poprzez aborcję ani po narodzinach, ale przekazuje w miejsce, gdzie ktoś inny niż ona może dać dziecku dobrą przyszłość.
Kolejnym krokiem jest prawne uznanie zrzeczenia się przez rodziców opieki nad dzieckiem: jest ono przeprowadzone bez udziału matki i ojca. Maluchowi zostaje nadane imię, a urząd stanu cywilnego wystawia akt urodzenia.
Jak oddać dziecko do okna życia?
Dziecku zawsze najlepiej jest z biologicznymi mamą i tatą. Jednak jeśli wiesz, że nie dasz rady zapewnić swojemu dziecku właściwej opieki, możesz legalnie i anonimowo oddać je do okna życia. Wystarczy znaleźć punkt położony najbliżej swojego miejsca zamieszkania i zanieść tam malucha, a następnie postąpić według wskazówek. Zwykle otwiera się po prostu okienko i umieszcza dziecko w łóżeczku. To wszystko! Tak prostym gestem możesz ocalić życie swojego malucha.
Okno życia: do ilu lat?
Nie ma ściśle określonych wytycznych co do wieku dzieci pozostawianych w oknie życia – z zasady jest ono przeznaczone dla noworodków i niemowląt, jednak zdarzają się przypadki, że odnajdywane są tam nawet kilkuletnie dzieci. Na pewno żaden maluch nie zostanie tam pozostawiony bez opieki, a przyniesienie dziecka do okna życia jest zawsze lepsze, niż porzucenie go w innym miejscu, w którym może nikt by go nie odnalazł.
„Oddałam dziecko do okna życia” – co dalej?
Oddanie dziecka do okna życia to niezwykle ciężka i dramatyczna decyzja, jednak jeśli nie masz innego wyjścia, bądź spokojna. Maleństwo będzie miało zapewnioną opiekę, a po pewnym czasie z dużym prawdopodobieństwem trafi do adopcji.
Noworodek albo starsze maleństwo jest już w oknie życia, a Ty żałujesz swojej decyzji i chciałabyś odebrać dziecko? Zgłoś się na policję: z pewnością uda się jeszcze znaleźć malucha, i jeśli tylko jesteś zdolna do zapewnienia mu odpowiedniej opieki, odzyskasz dziecko.
Okno życia – statystyki
Pierwsze okno życia dla dzieci w Polsce powstało w 2006 roku. Obecnie jest ich ponad 60, a w ciągu minionych 20 lat trafiło do nich już ponad 160 dzieci. Nie jest to duża liczba, biorąc pod uwagę, że co roku w polskich szpitalach zostawianych jest około 800 nowo narodzonych dzieci. Okna życia mają jednak tę przewagę, że można skorzystać z nich całkowicie anonimowo, a także przynieść dziecko już po opuszczeniu szpitala.
Najstarsze dziecko pozostawione w oknie życia miało 6 lat.
Czy można adoptować dziecko z okna życia?
Tak, nie ma żadnych przeciwwskazań, aby to zrobić. Dzieci pozostawione w oknie życia trafiają do ośrodków opiekuńczych, a gdy zostanie sporządzona ich karta urodzenia, mogą zostać adoptowane na tych samych zasadach, co każde inne dziecko.
Tekst: Anna Nowak
